Voleybol – Kısa bilgi

Genel Tanım:

Genellikle altışar oyunculu iki takım arasında oynanan top oyunudur. Topu elle bir ağ üzerinden aşırarak rakip yarı alanına düşürmeye dayanır. Bir takımın karşıladığı topu geri göndermek için, topa en çok üç kez vurabilir.

Tarihçe:

Voleybol, ABD’nin Massachusetts eyaletinde, Genç Erkekler Hıristiyan Birliği (YMCA) adındaki spor kulübünde çalışan beden öğretmeni William G. Morgan tarafından tasarlandı. Bir kapalı alan sporu olarak 1895’te oynanmaya başlandı. Morgan, bu oyunu “mintonette” olarak adlandırmıştı; daha sonraları topa yere değmeden vurma ilkesinden (vole) yola çıkılarak “voleybol” adı önerildi ve oyun bu adla tanındı. İlk kez Morgan tarafından kaleme alınan voleybol kuralları, YMCA ile Üniversiteler Ulusal Spor Birliği (NCAA) ’ nın ortak çalışması sonunda 1916’da yeniden düzenlendi. ABD ‘de kısa sürede tutulan voleybol, I. Dünya Savaşı sırasında ABD askerleri aracılığıyla Avrupa’ya da geçti. Sporun, çeşitli ülkelerde uzun bir dönem bağımsız bir çizgide gelişmesinden sonra, 1947’de Paris’te Uluslararası Voleybol Federasyonu (FIVB) kuruldu. Günümüzde, merkezi İsviçre’nin Lozan kentinde bulunan FIVB ‘ ye 140’tan fazla ülke üyedir.

Genel Kurallar:

Voleybol oynamak için fazla bir donanım ya da geniş bir alan gerekmez. Voleybol topunun çevresi 65cm, ağırlığı da 260-280 gr olmalıdır. Hem açık, hem kapalı alanlarda oynanabilen voleybolda, 9×18 m boyutlu saha enine bir çizgiyle ikiye ayrılır ve takımlar, her sette değişerek bu yarı alanları kullanırlar. Oyun sırasında oyuncular, bu orta çizginin öbür yanına (rakip alana) basamazlar. Orta çizginin tam üzerinde gergin bir ağ bulunur. Resmi maçlarda bu ağın yüksekliği erkeklerde 243cm, bayanlarda 224cm’dir. Gençler ve daha alçak bir ağla oynaması gerekenler için ağ yüksekliği ayarlanabilir. Her iki yarı alanın arka çizgilerinin sağdaki üçte birlik bölümünün gerisinde kalan bölge, servis alanıdır. Servisö bu alndan ya da gerisinden atılmalıdır. Kapalı salonlarda tavan yüksekliği en az 7,8m olmalıdır.

Resmi karşılaşmalarda takımlar altışar oyuncudan oluşur. Oyuncularda üçü ağa yakın ön alandadır. Öteki üç oyuncu ise arka alanda savunma görevindedirler. Oyun, servis atan takımın sağ arka oyuncusunun servis atışıyla başlar. Servis, topa el içi, yumruk ya da kolla vurularak atılabilir. Rakip takım, ağın üstünden geçerek kendi sahalarına gelen bu topu, en çok üç vuruşta geri göndermek zorundadır. Top oyundayken, oyuncular topu tutmamalı, topa üst üste iki kez vurmamalı ve rakip alana basmamalıdır. Ayrıca topun yere değmemesi ve oyuncuların vücutlarının kalçadan aşağı bölümleriyle topa dokunmaması gerekmektedir.
Oyun, toplam beş set üzerinden oynanır. On beş sayıya ilk ulaşan takım, seti kazanır. Bir takım, üç set kazandığında, oyun bitmiş olur.

Türkiye’de Voleybol:

Türkiye’de voleybol, önceleri bir okul sporu olarak görülüyordu. İlk voleybol takımı 1927’de Fenerbahçe tarafından kuruldu. 1936’da Ulusal Voleybol Federasyonu oluşturuldu. İlk Türkiye Voleybol Şampiyonası 1948-49 sezonunda düzenlendi. Milli voleybol takımı ilk maçını 1953’te Yugoslavya ile yaptı. Özellikle 1960’lardan sonra, voleybola olan ilgi arttı ve 1971’de Türkiye deplasmanlı voleybol ligi kuruldu. İlk şampiyon, Galatasaray oldu. En fazla şampiyonluk ise, 1975’ten sonra dokuz yıl üst üste kazanan Eczacıbaşı’na aittir. Milli voleybol takımının aldığı en iyi dereceler , 1975’te Akdeniz Oyunları ve 1984 Balkan Voleybol Şampiyonası üçüncülükleridir.